ماوەیەکی زۆر لە ماڵەوە ماوەتەوە و نەچوونە دەرەوە یان تێکەڵنەبوون لەگەڵ هاوڕێکان، کاریگەرییەکی نەرێنی گەورەی دەبێت لەسەر گەشەی دەروونی، کۆمەڵایەتی و جەستەیی منداڵ.

گرنگترین کاریگەرییە خراپەکان بریتین لە:


١. لاوازبوونی لێهاتووییە کۆمەڵایەتییەکان:
کەموکوڕی لە پەیوەندیکردن: منداڵ پێویستی بە تێکەڵبوون هەیە بۆ فێربوونی چۆنیەتی دەربڕینی هەستەکان، گفتوگۆکردن و دروستکردنی هاوڕێیەتی. مانەوەی هەمیشەیی لە ماڵەوە وای لێدەکات لە ژینگەی کۆمەڵایەتیدا شەرمن بێت یان زەحمەتی هەبێت لەگەڵ ئەوانی دیکەدا بگونجێت.
نەبوونی توانای چارەسەرکردنی کێشەکان: کاتێک منداڵان پێکەوە یاری دەکەن، ڕووبەڕڕووی ناکۆکی و کێشەی بچووک دەبنەوە کە فێریان دەکات چۆن سازش بکەن و کێشەکان چارەسەر بکەن، بەبێ ئەمە، منداڵ لە داهاتوودا لە بەرگەگرتنی فشارەکان لاواز دەبێت.


٢. کاریگەری لەسەر گەشەی جەستەیی و تەندروستی:
کەمی جووڵە و تەمبەڵی: ماڵەوە بە شێوەیەکی گشتی شوێنێکی سنووردارە بۆ جووڵە، ئەمەش دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی چالاکی جەستەیی، قەڵەوی، و لاوازبوونی ماسولکە و ئێسکەکان.
کێشەی بینین و تەندروستی گشتی: زۆرینەی جار مانەوەی هەمیشەیی لە ماڵەوە بەستراوە بە بەسەربردنی کاتێکی زۆر لە پێش شاشەی تەلەفزیۆن یان مۆبایلەوە، کە زیان بە چاو دەگەیەنێت و دەبێتە هۆی تێکچوونی خەو.


٣. کێشەی دەروونی و هەڵچوونی:
تەنیایی و خەمۆکی: منداڵ بونەوەرێکی کۆمەڵایەتییە. نەبوونی هاوڕێ و جۆراوجۆری لە ژیانیدا هەستی تەنیایی و بێزاری لێ دروست دەکات، کە ڕەنگە پەرە بسێنێت بۆ دڵەڕاوکێ یان نیشانەکانی خەمۆکی.
بەرگەگرتنی کەمی فشار: منداڵێک کە هەمیشە لە ناوچەی ئاسوودەیی خۆیدا بێت لە ماڵەوە، کاتێک لە داهاتوودا تووشی کێشەیەک یان ژینگەیەکی نوێ دەبێت، زوو بێهیوا دەبێت و ناتوانێت بەرگە بگرێت.


٤. دواکەوتنی گەشەی مەعریفی و هۆشیاری:
کەمی ئەزموونی ژینگەیی: فێربوونی ڕاستەقینە تەنها لە ڕێگەی کتێب یان شاشەکانەوە نییە، بەڵکو لە ڕێگەی بەرکەوتنی راستەقینە لەگەڵ سروشت، پارک، مۆزەخانە و شوێنە گشتییەکانەوە بەدەست دێت. نەچوونە دەرەوە دەبێتە هۆی سنووردارکردنی ئاسۆی بیرکردنەوەی منداڵەکە.

چارەسەر: بۆ کەمکردنەوەی ئەم کاریگەرییە نەرێنییانە، گرنگە ڕۆژانە کاتێک بۆ چوونە دەرەوە (بۆ پارک یان چالاکیی دەرەوە)، بەشدارپێکردنی منداڵ لە خولی وەرزشی یان چالاکییە بەکۆمەڵەکاندا تەرخان بکرێت، تاوەکو هاوسەنگی لە نێوان ژینگەی ماڵ و جیهانی دەرەوەدا دروست ببێت.