پەروەردەکردنی منداڵێکی کۆمەڵایەتی و متمانەبەخۆبوو یەکێکە لە گرنگترین ئەرکەکان. بۆ ئەوەی بزانیت ئایا منداڵەکەت گۆشەگیرە (شەرم دەکات یان کێشەی تری هەیە)، پێویستە سەرنجی ئەم نیشانانە بدەیت کە لە نێوان شەرم و گۆشەگیری ڕاستەقینەدا جیاوازترن:


نیشانە سەرەکییەکانی گۆشەگیری:
ئەگەر ئەم ڕەفتارانە بۆ ماوەیەکی درێژ بەردەوام بن، لەوانەیە پێویست بکات زیاتر سەرنجی بدەیت:
١: خۆلادان لە بەشداریکردن: منداڵەکە نایەوێت لەو چالاکییانەدا بەشدار بێت کە پێویستیان بە تێکەڵبوونە لەگەڵ هاوڕێکانیدا (تەنانەت لە کاتەکانی یاریکردنیشدا).


٢: دڵەڕاوکێی زۆر لە کۆمەڵگادا: هەستکردن بە ترس یان شڵەژان کاتێک دەچێتە شوێنی قەرەباڵغ یان کاتێک کەسانی نامۆ دەبینێت.


٣: پەیوەندیی کەم لەگەڵ هاوڕێکان: نەبوونی هیچ هاوڕێیەکی نزیک، یان ئەوەی کە زۆربەی کاتەکانی بە تەنیا لە قوتابخانە یان ماڵەوە بەسەر دەبات.


٤: دابڕانی هەستی: زۆرجار وەڵامی پرسیارەکان ناداتەوە یان بە کورتی وەڵام دەداتەوە بۆ ئەوەی پەیوەندییەکە بە خێرایی کۆتایی پێ بهێنێت.


٥: نیشانەی جەستەیی: هەندێک جار کاتێک ناچار دەبێت تێکەڵ ببێت، تووشی ئارەقکردنەوە، لەرزین، یان سکچوون و ئازاری سک دەبێت.


چۆن لەنێوان (شەرم) و (گۆشەگیری) جیاوازی بکەیت؟
١: شەرم: سروشتێکی منداڵەکەیە. زۆربەی منداڵە شەرمنەکان لەگەڵ خێزان و کەسانی نزیکیان زۆر کۆمەڵایەتین، تەنیا لەگەڵ نامۆکاندا کاتیان دەوێت بۆ ئەوەی ڕابهێن.
٢: گۆشەگیری: کاتێکە کە منداڵەکە لە هەموو کەسێک، تەنانەت لە کەسانی نزیکیشی دوور دەکەوێتەوە و ناتوانێت پەیوەندییە کۆمەڵایەتییە سادەکان دروست بکات، ئەمەش کاریگەری لەسەر ژیانی ڕۆژانەی دەبێت.


چەند هەنگاوێکی کرداری بۆ یارمەتیدانی منداڵەکەت:

١: پەستان مەخەرە سەری: هەرگیز بە (شەرمەزا) یان (گۆشەگیر) ناوی مەهێنە، چونکە ئەمە متمانەی بەخۆبوونی زیاتر کەمدەکاتەوە.

٢: خۆت ببە بە نموونە: منداڵەکەت تەماشای هەڵسوکەوتی تۆ دەکات. کاتێک لە دەرەوەیت، لەگەڵ خەڵکدا بە ئاسایی و بە خەندەوە قسە بکە تا فێری شێوازی پەیوەندیکردن بێت.

٣: یارییە بە کۆمەڵەکان: هانی بدە بەشداری یارییەک بکات کە تەنیا یەک یان دوو هاوڕێی تێدابێت، نەک قەرەباڵغییەکی زۆر.

٤: گوێگرێکی باش بە: کاتێک منداڵەکەت قسەت بۆ دەکات، بە تەواوی گوێی لێ بگرە. ئەمە وای لێ دەکات هەست بە گرنگی بکات و زیاتر ئارەزووی قسەکردن بکات.

٥: بەهێزکردنی متمانە: ئەو کارانەی کە دەیزانێت ئەنجامی بدات، هانی بدە و ستایشی بکە.


تێبینیەکی گرنگ: ئەگەر هەستت کرد ئەم گۆشەگیرییە وای لە منداڵەکەت کردووە کە لە خوێندن یان ژیانی ڕۆژانەیدا تووشی کێشە بێت، یان ئەگەر بە تەواوی لە دەوروبەر دابڕاوە، باشترین ڕێگا ڕاوێژکردنە بە پسپۆڕێکی دەرونناسی منداڵان. ئەوان دەتوانن بە شێوازی یاریکردن و گفتوگۆ هۆکارەکەی دیاری بکەن و چارەسەری گونجاوی بۆ بدۆزنەوە.